Беттегі дақтар мен безеулерден қалай құтылуға болады:
себептері, күтім тәсілдері және алдын алу жолдары
Кенеттен
безеу шығуы деген не?
Безеу шығуы – теріде көптеген безеулер, қара нүктелер, ақ безеулер немесе басқа да кемшіліктердің кенеттен пайда болуы. Мұндай безеу шығуы шаш фолликулдарына артық тері майы, өлі тері жасушалары мен бактериялар жиналып, олар бітелген кезде пайда болады – бұл қабынуға және безеудің әртүрлі түрлерінің туындауына әкеледі. Кенеттен безеу шығуы кез келген жастағы адамдарда болуы мүмкін және көбіне бет, мойын, кеуде және арқа аймақтарында байқалады. Гормондық ауытқулар, тұқымқуалаушылық, тамақтану ерекшеліктері мен тері күтімі тәртібі сияқты әртүрлі факторлар бетте кенеттен безеу шығуына әсер етуі мүмкін.
Ең жиі кездесетін безеу шығудың 5 түрі:
- Кәдімгі акне (acne vulgaris):
Кәдімгі акне – ең кең таралған безеу шығу түрлерінің бірі. Оған қара нүктелер, ақ безеулер, іріңді бөртпелер және кисталар жатады. Көбіне артық тері майының бөлінуі, бітелген тері тесіктері және бактериялық қабыну салдарынан туындайды.
- Гормондық кенеттен безеу шығуы:
Гормондық ауытқулар, әсіресе жасөспірімдік кезеңде, етеккір циклі кезінде, жүктілік пен менопауза кезінде гормондық акнеге алып келуі мүмкін. Мұндай акне көбіне жақ сызығы мен иек бойымен терең, ауырсынатын кисталар түрінде көрінеді.
- Комедондық акне:
Комедондық акне қабынусыз кемшіліктермен – қара нүктелер және ақ безеулермен сипатталады. Көбіне майлы тері иелерінде кездеседі және шаш фолликулдары бітелгенде пайда болады.
- Кистозды акне:
Кистозды акне – терінің беткі қабатынан терең орналасқан, үлкен, ауырсынатын, қатты қабынған кисталармен сипатталатын акненің ауыр түрі. Дұрыс емделмесе, тыртық қалдыруы мүмкін.
- Розацеа:
Розацеа – бет терісінің қызаруымен, қантамырлардың айқын көрінуімен және кейде безеулермен көрінетін созылмалы тері ауруы. Көбіне түсі ашық терісі бар адамдарда кездеседі және емделмесе, уақыт өте келе күшеюі мүмкін.
Қай түрдегі безеу немесе безеу шығу сізді мазалап жүргенін түсіну өте маңызды – дұрыс емдеу тәсілін таңдау үшін. Безеудің әртүрлі түрлері үшін күтім мен алдын алу стратегиялары да әртүрлі болуы мүмкін. Егер сізде ауыр акне, кистозды безеу немесе, мысалы, розацеа бар деп ойласаңыз, дерматологқа қаралған жөн: ол сіздің нақты тері проблемаңызға арналған ең қолайлы әрекет жоспарын жасауға көмектеседі.
Кенеттен
безеу шығуы жиі көрінетін 4 аймақ:
Акне және безеу шығуы дененің түрлі бөліктерінде көрінуі мүмкін, бірақ кейбір аймақтарда жиірек байқалады. Төменде безеу жиі шығатын негізгі аймақтар берілген:
- Бет:
Бет – көптеген безеулердің кенеттен шығуы жиі көрінетін аймақтардың бірі. Беттегі безеу шығуы акне безеулері, қара нүктелер, ақ безеулер және кездейсоқ бөртпелер түрінде көрінеді. Бет – әрқашан көзге көрінетін аймақ болғандықтан, мұндай бөртпелер ерекше жайсыздық тудыруы мүмкін. Көбіне ұрт және маңдай аймағында кемшіліктер айқын байқалады.
- Арқа:
Арқадағы безеу шығуы, кейде «bacne» деп те аталады, бұл аймақтағы май бездерінің тығыз орналасуына байланысты жиі кездеседі. Терлеу және киімнің теріге үйкелуі арқада безеу мен басқа да тері кемшіліктерінің пайда болуына қосымша ықпал етеді.
- Кеуде:
Кеуде аймағында да безеулер жиі пайда болады. Қатты, тар киім, терлеу және үйкеліс кеудедегі акне дамуына ықпал етуі мүмкін.
- Иек және жақ сызығы:
Иек пен жақ сызығындағы кенеттен безеу шығуы көбіне гормондық өзгерістермен, мысалы етеккір немесе жүктілік кезеңімен байланысты. Мұнда кисталар мен ауырсынатын безеулер пайда болуы мүмкін.
Безеу мен акне шығуының
жиі кездесетін себептері:
Безеу шығуының себептері көп болуы мүмкін, ал оларды түсіну алдын алуға және тиімді күтім жасауға көмектеседі. Безеу шығуына ықпал ететін негізгі факторлар төмендегідей:
- Артық тері майының бөлінуі:
Тері майының шамадан тыс бөлінуі тері тесіктерінің бітелуіне және тері кемшіліктерінің пайда болуына әкелуі мүмкін. Бұл құбылыс көбіне гормондық ауытқуларға байланысты болады, әсіресе жыныстық жетілу кезеңінде, етеккір кезінде, жүктілік немесе менопауза уақытында.
- Тері тесіктерінің бітелуі:
Өлі тері жасушалары мен тері майы шаш фолликулдарында жиналғанда, тері тесіктері бітеледі. Бұл акнеге себеп болатын бактериялардың дамуына қолайлы орта жасап, қара нүктелер, ақ безеулер және безеулердің пайда болуына әкеледі.
- Бактериялардың көбеюі:
Propionibacterium acnes (P. acnes) – терінің бетінде болатын бактерия. Ол шамадан тыс көбейгенде, қабынуды күшейтіп, акне және безеу шығуына әкелуі мүмкін.
- Тамақтану:
Гликемиялық индексі жоғары тағамдар (қант деңгейін тез көтеретін), қант пен сүт өнімдері кей адамдарда безеу шығу қаупін арттыратыны байқалған. Мұндай тағамдар гормон деңгейіне және қабынуға әсер етіп, акне мен кездейсоқ безеу шығуына ықпал етуі мүмкін.
- Күйзеліс:
Күйзеліс кезінде кортизол сияқты стресс гормондары бөлініп, тері майының бөлінуін күшейтіп, безеу шығуын қоздыруы мүмкін. Сонымен қатар, күйзеліс кезінде бетті жиі ұстау немесе безеулерді сығып тастау әдеті болса, кемшіліктерді одан әрі ушықтыруы мүмкін.
- Тұқымқуалаушылық:
Отбасылық тарих адамның безеуге және басқа тері кемшіліктеріне бейімділігіне әсер етуі мүмкін. Мысалы, егер ата-анаңыз немесе бауырларыңыз акнемен көп қиналған болса, сізде де безеу шығуға бейімділік жоғары болуы ықтимал.
Безеулеріңіздің нақты себептерін түсіну сізге дұрыс және тиімді күтім мен алдын алу бағдарламасын құруға көмектеседі.
Кенеттен безеу шығуы
қысқаша:
1. Ерекшеліктері: безеу шығуы – бетте, кеудеде немесе арқада кенеттен пайда болатын безеулер мен басқа да кемшіліктермен сипатталатын жиі кездесетін тері құбылысы.
2. Себептері: безеу шығуын күшейтетін факторларға артық тері майының бөлінуі, тері тесіктерінің бітелуі, белгілі бір бактериялардың болуы, гормондық өзгерістер және кейбір дәрі-дәрмектер жатады.
3. Алдын алу: жақсы тері күтімі дағдылары – тұрақты тазарту, қабыршақтандыру және тері тесіктерін бітемейтін (non-comedogenic) өнімдерді қолдану – кенеттен безеу шығуына қарсы күресуге көмектеседі.
4. Күтім және емдеу: құрамында салицил қышқылы, ниацинамид, бензой пероксид немесе жергілікті антибиотиктер бар косметикалық күтім құралдары мен рецептсіз немесе рецепт бойынша берілетін дәрілер безеу мен акнеге қарсы тиімді болуы мүмкін.
NIVEA Derma Skin Clear
сериясымен кемшіліктерге қарсы тері күтімі тәртібі
NIVEA Derma Skin Clear сериясы терідегі кемшіліктердің көрінуін азайтуға көмектесу үшін жасалған және күндізгі немесе түнгі тері күтімі тәртібіне енгізуге болатын вегандық формула* негізіндегі өнімдерді қамтиды. Клиникалық және дерматологиялық сынақтан өткен бұл серияның құрамы безеуге бейім терінің қалпына келуіне көмектесу үшін үш негізгі ингредиентке негізделген: ниацинамид, салицил қышқылы және гликоль қышқылы.
Тазарту: бет терісін күніне екі рет – таңертең және кешке – жұмсақ тазартқышпен жуып, терінің бетіндегі кірді, артық тері майын және басқа да қоспаларды кетіріңіз. «Derma Skin Clear» теріні қабыршақтандыратын химиялық пилинг бітелуге бейім тері тесіктерінде жиналатын артық тері майын кетіруге және жаңа тері кемшіліктерінің пайда болу қаупін азайтуға көмектеседі. Оның құрамындағы салицил қышқылы мен ниацинамид безеулерді азайтуға және олардың қайта шығу мүмкіндігін төмендетуге жәрдемдеседі.
*құрамында жануар тектес ингредиенттер жоқ
Қабыршақтандыру: аптасына 1–2 рет жұмсақ скраб немесе қабыршақтандырғыш құрал қолдану өлі тері жасушаларын кетіріп, тері тесіктерінің бітелуінің алдын алуға көмектеседі. Құрамында салицил қышқылы мен ниацинамид бар NIVEA Derma Skin Clear Scrub кемшіліктерге бейім теріге арнайы әзірленген. Ол тері тесіктерін ашуға, қара нүктелер мен ақ безеулердің көрінуін азайтуға көмектеседі және теріні құрғатып жібермейді.
NIVEA Derma Skin Clear сериясында сонымен қатар күнделікті қолдануға болатын Derma Skin Clear Daily Night Exfoliating Care құралы бар, ол өлі жасушаларды кетіруге және терінің табиғи жаңару процесін қолдауға көмектеседі. Қолданар алдында қаптамада көрсетілген сақтық шараларын мұқият оқып шығыңыз.
Теріні шамадан тыс қабыршақтандырмау үшін оны әрдайым жұмсақ түрде өңдеген жөн, өйткені артық эксфолиация кері нәтиже беруі мүмкін.
Безеу шығуына қарсы тері күтімі тәртібін ұстанғанда сабырлы болу маңызды. Нәтиже бірден көрінбеуі мүмкін – тұрақтылық пен жүйелілік басты шарт. Егер безеулеріңіз қатты, ауыр немесе ұзақ уақыт кетпей қойса, жеке кеңес пен тиісті емдеу нұсқаларын алу үшін дерматологқа қаралу туралы ойланыңыз.
Бетте және дене терісінде
безеу шығуын қалай алдын алуға болады?
Безеу шығуына қарсы күрес – дұрыс тері күтімі дағдыларын, сау өмір салтын және безеу түзілуін қоздыруы мүмкін факторларды ескеруді қажет ететін кешенді процесс. Жоғарыда айтылғандай, таңертең және кешке теріні жұмсақ әрі тиімді тазарту және тұрақты қабыршақтандыру өте маңызды. Сонымен қатар, безеу шығуын алдын алуға көмектесетін мынадай қосымша кеңестер бар:
- Тері тесіктерін бітемейтін өнімдерді қолданыңыз:
Тері күтімі мен макияж өнімдерін «non-comedogenic» деген белгісі бар түрінен таңдаңыз – олар тері тесіктерінің бітелу қаупін азайтуға көмектеседі.
- Бетті жиі ұстамаңыз:
Бетті жиі ұстау қолдағы бактериялар мен майды теріге тасымалдап, бетте кенеттен безеу шығуына әкелуі мүмкін. Бетті тек қажет болғанда ғана ұстауға тырысыңыз.
- Жастық тыстарын және төсек жабдықтарын тұрақты ауыстырыңыз:
Шаш пен беттен шыққан май мен бактериялар жастық тыстарында және жаймаларда жиналуы мүмкін. Оларды жиі ауыстыру бетте кенеттен безеу шығу қаупін азайтуға көмектеседі.
- Теңгерімді тамақтану режимін ұстаныңыз:
Жеміс-жидектерге, көкөністерге, тұтас дәндерге және майлылығы төмен ақуыздарға бай теңгерімді тамақтану режимін ұстаныңыз. Қантты және қатты өңделген тағамдарды шектеңіз – олар безеу мен акне түзілуін күшейтуі мүмкін.
- Жеткілікті су ішіңіз:
Теріні ылғалдандыру және ағзадан токсиндердің шығарылуын қолдау үшін күні бойы жеткілікті су ішіңіз. Күніне шамамен 1,5–2 литр су ішкен ұсынылады.
- Күйзелісті басқаруға тырысыңыз:
Күшті күйзеліс деңгейі безеу шығуын қоздыруы мүмкін. Йога, медитация немесе терең тыныс алу жаттығулары сияқты релаксация әдістерін қолданып көріңіз.
- Тұрақты қозғалыс жасаңыз:
Дене белсенділігі қан айналымын күшейтіп, тері жасушаларының қажетті қорек алуына және сау күйде болуына көмектеседі. Жаттығудан кейін душ қабылдап, тер мен бактерияларды кетіру үшін теріні тазартуды ұмытпаңыз.
- Күн астында тым көп жүрмеуге тырысыңыз:
Күн сәулесі безеудің көрінісін уақытша азайтқанымен, ұзақ мерзімде тері майының бөлінуін күшейтіп, теріге зақым келтіруі мүмкін. Тері зақымдануы терінің қорғаныс қабатын әлсіретіп, қабынудың күшеюіне және безеу шығуын туғызатын бактериялардың көбеюіне жағдай жасайды. Сыртта жүргенде теріңізді қорғау үшін міндетті түрде күннен қорғайтын құрал пайдаланыңыз.
- Акнеге қарсы және безеуге арналған өнімдерді шамадан тыс қолданбаңыз:
Тым көп акнеге қарсы өнімдер қолдану немесе оларды шамадан тыс жиі пайдалану теріні тітіркендіріп, құрғатуы мүмкін. Нұсқаулыққа сәйкес қолданыңыз және сабыр сақтаңыз – акнеге қарсы емдеу мен кемшіліктерге арналған косметикалық күтімнің нәтижесі көріну үшін уақыт қажет.
- Безеулерді сығып шығарудан аулақ болыңыз:
Безеулерді сығып шығару немесе оларды жұлып алу қабынуды күшейтіп, тыртық пен жұқпалы процестердің пайда болуына әкелуі мүмкін. Оларға қол тигізбеуге тырысыңыз немесе қажет болса, кәсіби маманға жүгініңіз.
Қорытынды
- Безеу шығуы кез келген адамда кездесетін тері мәселесі, бірақ дұрыс ақпарат пен тиісті күтім немесе емдеу тәсілдері арқылы оларды азайтып, алдын алуға болады. Тиімді тері күтімі тәртібін құру үшін түрлі типтегі безеулер мен тері кемшіліктерін, сондай-ақ гормондық ауытқулар мен тамақтану әдеттері сияқты жиі кездесетін себептерді түсіну маңызды.
- Сонымен қатар күйзелісті басқару, теңгерімді тамақтану және жеткілікті су ішу сияқты өмір салтын өзгерту де теріні таза әрі сау көрінетін күйде ұстауға айтарлықтай әсер етеді. Осы жан-жақты нұсқаулықтың көмегімен сіз безеу шығуын азайтуға және терінің жарқыраған, біркелкі реңкін сақтауға бағытталған проактивті қадамдар жасай аласыз.
Жиі қойылатын сұрақтар –
безеу шығуы